Xërxa shtrihet në ultësirën, në anën e majtë të Drinit të Bardhë, 10 km në jugperëndim të Rahovecit. Vendbanimi ka strukturë të grumbulluar. Shtrihet në rreth 317 m lartësi mbidetare. Në territorin e vendbanimit janë evidentuar fragmente qeramike, tjegulla dhe tulla, themele ndërtesash, varreza të vjetra, që dëshmojnë shtresa më të hershme të banimit. Gjetjet lidhen me periudha parahistorike, dardane, romake.
Dokumentimi i shkruar e vendos vendbanimin të paktën në vitin 1330, me përmendje të tjera në 1530, 1591. Në dokumente paraqiten edhe forma historike të emrit, përfshirë Zerzeva, Zirzova. Një regjistrim i vitit 1330 shënon 21 shtëpi. Rreth vitit 1879, vendbanimi ishte pjesë e Bajrakut të Palluzhës dhe kishte 48 shtëpi. Në periudhën ndërmjet dy luftërave botërore u vendosën 46 familje koloniste ose optante sllave.
Gjatë luftës së 1998–1999, forcat serbe dogjën 25 shtëpi në vendbanim. Gjatë luftës u vranë 4 banorë.
Burimi
Burimi dhe leximi i mëtejshëm
Burimi kryesor: Prof. Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës 2 — Rahoveci, botimi i dytë, Prishtinë, 2008.
Hyrja në burim: XËRXA
Kjo faqe paraqet një përmbledhje të përzgjedhur nga studimi i botuar për vendbanimin. Për referencat e plota arkivore, historitë familjare, mikrotoponimet dhe trajtimin e plotë, konsultoni vëllimin origjinal.