Runiku shtrihet rreth dhjetë kilometra në veriperëndim të Skenderajt, pranë rrugës Pejë–Mitrovicë. Është një nga lokalitetet arkeologjike më të rëndësishme të Drenicës. Mbi fshat, Gradishta lidhet me një vazhdimësi të gjatë banimi, ndërsa gërmimet e kanë lidhur zonën me jetën neolitike dhe periudha të mëvonshme. Okarina e Runikut është ndër zbulimet që e kanë bërë vendbanimin të njohur në historinë arkeologjike të Kosovës.
Referencat e shkruara shtojnë një shtresë tjetër. Runiku shfaqet në dokumente mesjetare dhe në një regjistër osman të vitit 1485, ndërsa varrezat e vjetra dhe vendet e kishave mbeten pjesë e peizazhit kulturor. Së bashku, këto elemente tregojnë pse Runiku ka rëndësi: ai bashkon parahistorinë e thellë, dokumentimin mesjetar dhe gjeografinë e jetuar të Drenicës.
Vlera e Runikut nuk qëndron vetëm në një gjetje të njohur. Mjedisi arkeologjik, referencat e shkruara dhe peizazhi kulturor tregojnë së bashku pse lokaliteti mbetet pikë kyçe për të kuptuar historinë e thellë të Drenicës.
Burimi
Burimi dhe leximi i mëtejshëm
Burimi kryesor: Prof. Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës, Vëllimi 15.
Hyrja në burim: 41. RUNIKU
Kjo faqe paraqet vetëm një pjesë të përzgjedhur nga një studim shumë më i gjerë i botuar për vendbanimin. Për referencat e hollësishme arkivore, historitë familjare, mikrotoponimet dhe trajtimin e plotë të vendbanimit, konsultoni vëllimin origjinal.