Mushtishti shtrihet rreth 10 km në juglindje të Therandës, rrëzë maleve të Sharrit. Zona ruan shumë gjurmë të kulturës materiale dhe emërtime si Gradeci, Gradina, Maosi dhe Varrezat e Vjetra, që dëshmojnë një histori të gjatë banimi.
Vendbanimi përmendet në kartat mesjetare të viteve 1330 dhe 1348. Në regjistrin osman të vitit 1530 shënohet si Mushotishta dhe paraqitet si një vendbanim i madh. Pas dëbimeve të shqiptarëve nga Toplica më 1877–78, në Mushtisht u vendosën edhe familje muhaxhire, disa prej të cilave kishin qëndruar më parë në Sopi dhe Taraxhë. Gjatë periudhave të pushtetit serbo-jugosllav pati edhe shpërngulje drejt Turqisë.
Para luftës 1998–99 Mushtishti kishte rreth 510 shtëpi shqiptare me afërsisht 5,500 banorë dhe një komunitet të konsiderueshëm serb. Fshati pësoi rëndë gjatë luftës: u dogjën e u shkatërruan shtëpi, objekte publike dhe trashëgimi lokale, ndërsa popullsia u zhvendos me dhunë.
Burimi
Burimi dhe leximi i mëtejshëm
Burimi kryesor: Prof. Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës 4 — Theranda (Suhareka), Prishtinë, 2003.
Hyrja në burim: MUSHTISHTI
Kjo faqe paraqet një përmbledhje të përzgjedhur nga studimi i botuar për vendbanimin. Për referencat e plota arkivore, historitë familjare, mikrotoponimet dhe trajtimin e plotë, konsultoni vëllimin origjinal.