Lepia, sot në komunën e Graçanicës, shtrihet rreth 7 km në veri të Lipjanit historik. Pranë stacionit hekurudhor, në lokalitetin Arat e Bunarit, janë vërejtur një pus i vjetër dhe gjurmë të kulturës materiale që lidhen me një vendbanim më të hershëm.
Në kartën e Graçanicës të viteve 1314–16 vendbanimi përmendet si Lapina. Regjistri i vitit 1455 shënon 30 shtëpi, ndërsa ai i viteve 1566–74 dokumenton vazhdimësinë e vendbanimit. Banorë të krishterë përmenden në regjistrin e Deviçit gjatë viteve 1761–76 dhe sallnamet e fund shekullit XIX përdorin formën Lepina. Tradita lokale kujton edhe familje çerkeze të vendosura dikur pranë stacionit.
Pas dëbimeve të shqiptarëve nga Toplica e rrethina më 1877–78, këtu u vendosën familje muhaxhire; disa u shpërngulën në Turqi pas vitit 1912. Në maj 1999, gjatë luftës, të gjitha gjashtë shtëpitë shqiptare të fshatit u dogjën.
Burimi
Burimi dhe leximi i mëtejshëm
Burimi kryesor: Prof. Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës 5 — Lypjani, Prishtinë, 2003.
Hyrja në burim: LEPIA
Kjo faqe paraqet një përmbledhje të përzgjedhur nga studimi i botuar për vendbanimin. Për referencat e plota arkivore, historitë familjare, mikrotoponimet dhe trajtimin e plotë, konsultoni vëllimin origjinal.