Javori, i trajtuar në vëllim si Rrezja (Javori), shtrihet rreth 19 km në veri të Therandës dhe është vendbanim kodrinoro-malor i tipit të shpërndarë. Në zonën midis Javorit, Lushtës dhe Kleçkës ruhen gjurmë të vendbanimeve të vjetra dhe të një kalaje, përfshirë mure dhe lokalitetin Gropa e Kalasë.
Në defterin osman të vitit 1530 vendbanimi regjistrohet me nëntë shtëpi, ndërsa në sallnamet e fund shekullit XIX del me emrin Javor. Pas dëbimeve të shqiptarëve nga rrethina e Leskocit më 1878, këtu u vendos edhe një familje muhaxhire. Në vitin 1936 pushteti agrar vendosi pesë familje kolone sllave.
Në vitin 1913 forcat serbe dogjën 40 nga 60 shtëpitë e fshatit dhe vranë tre banorë. Gjatë viteve 1998–99 pothuajse i gjithë fshati u dogj; u shkatërruan rreth 66 objekte, përfshirë shkollën. Banorët u larguan me dhunë më 25 gusht 1998 dhe u strehuan në male ose në fshatra të tjera.
Burimi
Burimi dhe leximi i mëtejshëm
Burimi kryesor: Prof. Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës 4 — Theranda (Suhareka), Prishtinë, 2003.
Hyrja në burim: RREZJA (Javori)
Kjo faqe paraqet një përmbledhje të përzgjedhur nga studimi i botuar për vendbanimin. Për referencat e plota arkivore, historitë familjare, mikrotoponimet dhe trajtimin e plotë, konsultoni vëllimin origjinal.