Sopia shtrihet rreth 3 km në juglindje të Therandës, në një pjesë të rrafshët, dhe është vendbanim i tipit të grumbulluar. Në Katunishtë-Selishtë dhe te lokaliteti Dubiqaku janë evidentuar gjurmë të rëndësishme arkeologjike. Dubiqaku përfshin tetë tuma që lidhen me periudhën iliro-dardane të epokës së hekurit.
Vendbanimi përmendet në një dokument të vitit 1348 dhe në një akt të Hilandarit të vitit 1454, ku shfaqen Sopia e Epërme dhe e Poshtme. Pas dëbimeve të shqiptarëve nga Sanxhaku i Nishit më 1877–78, në fshat u vendosën familje muhaxhire nga disa vendbanime të Toplicës dhe rrethinës.
Në vitin 1999 pothuajse të gjitha shtëpitë shqiptare u dogjën ose u dëmtuan; vetëm disa mbetën pa u shkatërruar. Xhamia u demolua. Më 2 prill 1999, banorë serbë të maskuar ekzekutuan dhe masakruan 36 shqiptarë; në Sopi u vranë edhe refugjatë nga fshatra të tjera dhe dy pjesëtarë të UÇK-së. Më 3 prill popullsia u dëbua drejt Shqipërisë ose u strehua në malet e Budakovës.
Burimi
Burimi dhe leximi i mëtejshëm
Burimi kryesor: Prof. Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës 4 — Theranda (Suhareka), Prishtinë, 2003.
Hyrja në burim: SOPIA
Kjo faqe paraqet një përmbledhje të përzgjedhur nga studimi i botuar për vendbanimin. Për referencat e plota arkivore, historitë familjare, mikrotoponimet dhe trajtimin e plotë, konsultoni vëllimin origjinal.