Vendbanim

Nëntë Jugoviq

Komuna Prishtinë

Bardhoshi, i njohur në burimet e shekullit XX edhe si Nëntë Jugoviqët, shtrihet rreth 4 kilometra në veri të Prishtinës, pranë rrugës Prishtinë–Besianë. Zona përmban dëshmi arkeologjike shumë më të hershme se vetë vendbanimi modern.

Në vitin 2002 në Bardhosh u zbulua një vendbanim parahistorik me sipërfaqe rreth një hektar. Gërmimet nxorën rrënoja banesash të ndërtuara me gardh të suvatuar me baltë, enë qeramike, figurina prej terakote, modele të vogla furash, si dhe vegla e armë prej ashti dhe guri. Burimi e daton këtë lokalitet në neolitin e vonë, rreth 4000–3500 p.e.s., dhe e paraqet si një qendër me kulturë materiale të pasur. Në pjesën veriore të zonës përmendet edhe mikrotoponimi Arat e Trojeve, ndërsa në veriperëndim janë evidentuar varreza të vjetra shqiptare që, sipas autorit, nuk ishin studiuar ende.

Vendbanimi modern u themelua më 1922 si koloni e familjeve serbe dhe malazeze të ardhura nga rrethina e Kurshumlisë e Brusi, si dhe nga Lika, Hercegovina dhe Mali i Zi. Ai u emërtua “Devet Jugoviq”, dhe burimi dokumenton vendosjen e 66 familjeve koloniste. Familjet shqiptare filluan të vendoseshin në fillim të viteve 1960, me një rritje më të madhe gjatë viteve 1970.

Në fillim të vitit 1999 burimi shënon rreth 750 banorë shqiptarë dhe afërsisht 100 shtëpi serbe e malazeze. Gjatë luftës u dëmtuan ose u shkatërruan shumë shtëpi, u mor ose u shkatërrua dokumentacioni i shkollës dhe i zyrës së vendit, u vra një person dhe më 25 maj 1999 popullsia shqiptare u deportua drejt Shqipërisë dhe Maqedonisë.

Burimi

Burimi dhe leximi i mëtejshëm

Burimi kryesor: Prof. Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës, Vëllimi 1.

Hyrja në burim: BARDHOSHI (Nëntë Jugoviqët)

Kjo faqe paraqet vetëm një pjesë të përzgjedhur nga një studim shumë më i gjerë i botuar për vendbanimin. Për referencat e hollësishme arkivore, historitë familjare, mikrotoponimet dhe trajtimin e plotë të vendbanimit, konsultoni vëllimin origjinal.