Vendbanim

Martirasi (Gjurgjeviku i Madh)

Komuna Klinë

Martirasi (Gjurgjeviku i Madh) shtrihet rreth 10 km në lindje të Klinës. Në Lugin e Kishës dhe në pjesë të tjera të territorit ruhen varreza të vjetra, gurë, tjegulla dhe gjurmë të vendbanimit të hershëm. Vendbanimi përmendet në dokumente që në vitet 1200–1202, në kartat e viteve 1282 dhe 1302 dhe në krisobulën e Manastirit të Deçanit të vitit 1330. Defteri osman i vitit 1485 e regjistron si Gjorgjovik me 72 shtëpi.

Shekulli XX solli dhunë të rëndë. Në vitin 1912, ushtria serbe lidhi dhe dogji 22 anëtarë të familjes së Isuf Dushit — fëmijë, gra dhe burra — dhe dogji edhe fshatin. Në vitin 1919, gjatë terrorizimit të popullsisë, u vranë 9 burra, u dogjën 42 shtëpi dhe u plaçkit pasuria. Në periudhën ndërmjet dy luftërave botërore u vendosën edhe 9 familje koloniste serbe.

Në vitin 1998 fshati kishte 135 shtëpi me 1,218 banorë shqiptarë dhe 4 shtëpi serbe. Duke filluar nga 27 korriku, forcat serbe dogjën shtëpitë dhe objektet ndihmëse e ekonomike dhe plaçkitën pasurinë e popullsisë. Xhamia e ndërtuar më 1827 u granatua dhe pësoi dëme të mëdha. U vranë 7 banorë, ndërsa 11 persona mbetën të zhdukur.

Burimi

Burimi dhe leximi i mëtejshëm

Burimi kryesor: Prof. Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës 3 — Klina, Prishtinë, 2003.

Hyrja në burim: MARTIRASI (Gjurgjeviku i Madh)

Kjo faqe paraqet një përmbledhje të përzgjedhur nga studimi i botuar për vendbanimin. Për referencat e plota arkivore, historitë familjare, mikrotoponimet dhe trajtimin e plotë, konsultoni vëllimin origjinal.