Vendbanim

Magurë

Komuna Lipjan

Magura shtrihet rreth 14 km në perëndim të Lipjanit, rrëzë malit Golesh. Regjistri osman i vitit 1455 e shënon si Maguri me 18 shtëpi, ndërsa regjistri i viteve 1566–74 dëshmon vazhdimësinë e vendbanimit. Pas një periudhe braktisjeje, ai u rithemelua pas vitit 1862 si koloni çerkeze. Familjet çerkeze u larguan kryesisht drejt Turqisë më 1913–14, duke ua shitur pronat banorëve shqiptarë.

Në fund të shekullit XIX këtu funksiononte sibijan mektebi. Gjatë periudhës socialiste zhvillimi i minierës së magnezitit “Golesh” solli zgjerim të vendbanimit dhe koloni banimi për punëtorët.

Para luftës së vitit 1999 Magura kishte rreth 273 shtëpi dhe banesa të minatorëve me afërsisht 1,870 banorë shqiptarë. Gjatë sulmeve serbe të shtatorit 1998 dhe prill–majit 1999 u plaçkitën, dogjën ose rrënuan mbi 350 objekte. Popullsia u dëbua plotësisht më 21 mars 1999 drejt Maqedonisë, Shqipërisë dhe zonave të Blinajës.

Burimi

Burimi dhe leximi i mëtejshëm

Burimi kryesor: Prof. Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës 5 — Lypjani, Prishtinë, 2003.

Hyrja në burim: MAGURJA

Kjo faqe paraqet një përmbledhje të përzgjedhur nga studimi i botuar për vendbanimin. Për referencat e plota arkivore, historitë familjare, mikrotoponimet dhe trajtimin e plotë, konsultoni vëllimin origjinal.