Gurgati (Pograxha) shtrihet rreth 4 km në lindje të Klinës. Territori i Pograxhës ruan një nga shtresat më të pasura arkeologjike të kësaj treve: janë evidentuar gjurmë nga neoliti dhe bronzi i hershëm, fortifikimi i njohur si Kulla e Jerinës, themele ndërtimesh dhe një mbishkrim varror latin nga antika. Për fortifikimin, studimi shënon edhe vlerësime të mëvonshme që e vendosin në shekujt III–IV para Krishtit.
Vendbanimi përmendet në dokumente të vitit 1314 dhe në një kartë të vitit 1326. Në defterin osman të vitit 1455 kishte 31 shtëpi, ndërsa në regjistrin e vitit 1582 kishte 22 shtëpi. Përmendet përsëri në regjistrin e Manastirit të Deviçit më 1761. Pas dëbimeve të shqiptarëve nga Sanxhaku i Nishit më 1877–1878, këtu jetoi për një kohë edhe një familje muhaxhire shqiptare, e cila më pas u zhvendos në Bardhaj.
Në periudhën ndërmjet dy luftërave botërore u vendosën 7 familje koloniste serbe e malazeze. Në vitin 1919 pushteti serb dogji 3 shtëpi. Para luftës së viteve 1998–1999, Gurgati kishte rreth 49 shtëpi shqiptare me 306 banorë dhe 13 shtëpi serbe e malazeze. Nga pasojat e luftës u shkatërruan 2 shtëpi shqiptare dhe pothuajse të gjitha shtëpitë serbe, përveç njërës.
Burimi
Burimi dhe leximi i mëtejshëm
Burimi kryesor: Prof. Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës 3 — Klina, Prishtinë, 2003.
Hyrja në burim: GURGATI (Pograxha)
Kjo faqe paraqet një përmbledhje të përzgjedhur nga studimi i botuar për vendbanimin. Për referencat e plota arkivore, historitë familjare, mikrotoponimet dhe trajtimin e plotë, konsultoni vëllimin origjinal.